Akdeniz Anemisi Taşıyıcılığı

tarafından
363
Akdeniz Anemisi Taşıyıcılığı

Akdeniz anemisi taşıyıcılığı, Akdeniz anemisi, Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde sık olarak rastlanılan, Türkiye’de de sıkça karşılaşılan ve ailesel geçişi olan bir kan hastalığıdır. Akdeniz anemisi ne demek sorusuna verdiğimiz bu kısa ve öz yanıttan sonra Akdeniz anemisi taşıyıcılığı nedir sorusuna vereceğimiz yanıtla devam edelim.

Tıpta “Talasemi“ olarak adlandırılan Akdeniz anemisi, anne babadan çocuklara kalıtsal olarak geçer ve önlenebilir bir özelliği vardır. Akdeniz ülkesi insanları için önemli bir sağlık sorunudur.

Taşıyıcıların saptanabilmesine ve doğum öncesinde tanı konabilmesine rağmen engellenebilir bir hastalık olan Akdeniz anemisi dünyada her sene yaklaşık 365 bin kişide doğum anından itibaren belirmekte ve bu kişiler tedavi görmektedir. Ülkemizde yaklaşık 1 milyon 300 bin Talasemi taşıyıcısı ve 4 bin 500 kadar da Talasemi hastası mevcuttur.

[reklam id=1]

Beta talasemi hastalığı ağır bir hastalıktır ve tedavisi sürdürülmezse yaşam kalitesini ve dahası yaşam süresini kısaltır. Akdeniz anemisi hastalığının tedavisinin kolay olduğu söylenemez ve maliyetli bir hastalıktır. Talasemi hastası bir kişinin yıllık tedavi masrafının ortalama 10 bin dolar civarında olduğunu söylemek mümkündür.

Bu sebepledir ki doğuştan hastalıklı bireylerin doğmasını engellemek, hastalığı engelleme yolunda birincil ve en kesin adımdır. Bu konuda koruyucu önlemlerin alınması devlet eliyle de desteklenmektedir.

İnsanlarda bir anneden bir de babadan geçen genler bulunur. Beta talasemide anne ve babadan geçen globin geni normal ise çocuk sağlıklı; iki gemden birisi değişikliğe uğramışsa çocuk taşıyıcı, her ikisi de değişikliğe uğramışsa çocuk Talasemi hastası olarak doğar.

Akdeniz Anemisi Taşıyıcılığı 3

Talasemi taşıyıcısı bir kişi, taşıyıcı olmayan bir kişiyle evlendiğinde her doğacak çocuğun %50 taşıyıcı, %50 normal doğma ihtimali vardır. Böyle bir kombinasyonda hastalık ortaya çıkmaz. Ama çocuklarda taşıyıcılık durumu olup olmadığını araştırmak gerekecektir.

Taşıyıcı olarak doğanların da ilerleyen yıllarda sağlıklı çocuklarının olması için gerekli bilgiler verilir. Bu kişiler ileride taşıyıcı biri ile evlenirlerse çocuklarında hastalık olma olasılığının varlığından bahsedilir.

Bir coğrafyada Talasemi taşıyıcılığı ne kadar yüksekse, iki taşıyıcının evlenme olasılığı da huna bağlı olarak yüksek olacaktır. Ve yine buna bağlı olarak hasta çocuk sahibi olma ihtimalleri de o kadar yüksek olacaktır.

İki taşıyıcı kişinin evlenmesi ile doğacak her çocuğun hastalıklı olma ihtimali %25, normal yani sağlıklı olma ihtimali de %25’tir. Taşıyıcı olma ihtimali ise %50’dir. Bilhassa akraba evliliklerinde hastalıklı çocuk doğma olasılığı yüksektir. Böyle bir durumda bu kişilerin gerekli tahlilleri yaptırmaları büyük önem arz eder.

Akdeniz Anemisi Taşıyıcılığı

Bu hastalıkla baş etmeye ve birlikte yürümeye çalışılırken nasıl yaşamalı, nelere dikkat etmeli ve özellikle de  Akdeniz anemisi taşıyıcısı nasıl beslenmeli sorusuna da yanıt aramak gerekir.

Akdeniz anemisi hastalığında ilaç kullanımı sebebiyle, ilaç kullanırken alınacak sıvının ne olacağını hekiminiz tayin edecektir. Buna mutlaka uyulması gerekir. İlaçların su ile mi, sütle mi, limonata ile mi  tüketileceğini hekiminiz belirleyecektir.

  • Kahvaltılarda hazım problemi yaşatmayan ama enerji veren gıdaların tüketimine ağırlık verilmelidir.
  • Kalsiyum açısından zengin gıdaların tüketimi oldukça önemlidir. Güç ve enerji verir.
  • Baklagil ve kırmızı et tüketimine ağırlık verilmelidir.
  • Kuru incir, kayısı, üzüm, erik, hurma gibi kuru meyvelerin tüketimine ağırlık vermek kansızlık için de birebir bir çözüm ve adım olacaktır
  • Yeşil yapraklı sebzeler başta olmak üzere taze sebze ve meyve tüketimi de C vitamini açısından destek sağlar.
  • Yoğurt tüketimine mutlaka ağırlık verilmelidir; zira yoğurt laktik asit açısından son derece zengin ve değerli bir gıdadır.

Akdeniz Anemisi Taşıyıcılığı 2

Akdeniz anemisi taşıyıcılarının sigara, alkol gibi maddelerden uzak durmaları gerekir; zira bu maddeler hem vücuda hem de kana büyük hasar verirler. Talasemi ile zaten yorulmuş olan vücut, daha fazla efor sarf etmek zorunda kalacak ve bu da hastayı daha da fazla yoracaktır.

  • Akdeniz anemisi hastalarının süt tüketimini azaltmaları gerekir. Demir eksikliği olanlar için süt tüketimi önerilmez.
  • Kepekli besinler, özellikle kepekli ekmek tüketimi de demir ilaçlarının emilmesini güçleştireceğinden, tavsiye edilmez.
  • Yumurta tüketimi de Akdeniz anemisi olan kişilere önerilen bir gıda değildir.

Akdeniz Anemisi Taşıyıcılığı Belirtileri

Akdeniz anemisi hastası ya da taşıyıcısı olan ailelerde yapılan taramalarda yahut kansızlık şüphesiyle hekime götürülen çocuklarda bu hastalığın tanısı konulur. Akdeniz anemisi taşıyıcılarında kansızlık öne çıkar ve demir tedavisi pek fayda etmez.

Taşıyıcılarda görülen belirtiler ise; ciltte solukluk, halsizlik, iştah sorunları, şiş karın, gözlerde sarılık, idrar renginde koyuluk, yüzdeki kemiklerde şekil değişikliği ve dalakta büyüme  olarak sıralanabilir.